Расте граѓанскиот отпор против загадувањето од цементарницата „Усје"

СКОПЈЕ (31.01.2026) – Главниот град на државата, Скопје, повторно се соочува со бран незадоволство кај населението поради алармантното загадување на воздухот. Во фокусот на јавноста и граѓанските активисти овојпат е цементарницата „Усје“, против која се најавуваат серија протести и барања за итна реакција од надлежните институции.

Континуиран притисок од јавноста

Причината за зголемениот број протести лежи во долгогодишната недоверба на граѓаните кон системите за контрола на индустриските емисии. Иако менаџментот на компанијата тврди дека сите процеси се одвиваат според највисоките еколошки стандарди (А-интегрирана еколошка дозвола), жителите на општините Кисела Вода, Аеродром и Гази Баба редовно пријавуваат специфичен мирис и густ чад, особено во вечерните часови.

Клучни точки на протестот:

Граѓанските здруженија во својот извештај до јавноста истакнуваат неколку критични барања:

Транспарентност во мерењата: Поставување на независни мерни станици на самите оџаци, чии податоци ќе бидат јавно достапни во реално време, без можност за манипулација.
Инспекциски надзор: Чести и ненајавени контроли од страна на Државниот инспекторат за животна средина, особено во денови со екстремно загадување.
Испитување на енергенсите: Јавно обелоденување на составот на горивата кои се користат во производствениот процес.

Масовност и граѓанска свест

За разлика од претходните години, сегашниот отпор е карактеризиран со поголема масовност и подобра организација преку дигиталните платформи. Сè поголем број млади луѓе и семејства се вклучуваат во протестните маршеви, укажувајќи на фактот дека загадениот воздух директно влијае врз јавното здравје и предизвикува зголемен број респираторни заболувања кај децата.

Реакции и очекувања

Додека локалните власти ветуваат засилени контроли, граѓаните се децидни дека нема да се повлечат додека не видат конкретни промени на терен. Според најавите, доколку не се воведат построги филтри и потранспарентен начин на работа, протестите ќе се радикализираат со блокирање на пристапните патишта до фабриката.