Неправилностите во уписите на втор и трет циклус студии отвораат системски прашања за надзорот, автономијата на факултетите и правната сигурност на академските дипломи.
Случајот со наводно неправилни уписи на Филозофскиот факултет при Универзитет „Св. Кирил и Методиј“ повторно го отвора едно од најчувствителните прашања во високото образование: границата меѓу институционалната одговорност и индивидуалната грижа на студентите.
По реакцијата на Државниот просветен инспекторат, според која биле утврдени неправилности во дел од уписите на втор и трет циклус студии, следеше административна мерка за поништување на запишувањата. Станува збор за случаи кои, според наодите, се однесуваат на студенти запишани во период од 2019 година, при што нивниот правен статус денес останува нецелосно разјаснет.
Во ваков контекст, изјавата на министерката за образование и наука Весна Јаневска дека студентите „требало да проверат каде се запишуваат“, отвори нова линија на дебата. Наместо фокусот да остане исклучиво на институционалните пропусти, дел од одговорноста се префрла кон поединците, што неизбежно ја комплицира правната и етичката слика на случајот.
Институционален пропуст или индивидуална одговорност
Прашањето не е едноставно. Универзитетите имаат автономија, но таа автономија не ја исклучува обврската за законитост и надзор. Ако уписите се спроведувале спротивно на пропишаните услови, тогаш примарната одговорност логично се лоцира во системот кој ги одобрил тие уписи, а не кај студентите кои се запишале врз основа на официјални одлуки.
Правната неизвесност како најсериозен проблем
Особено проблематичен е фактот што дел од студентите веќе имаат завршени магистерски студии, додека нивниот правен статус останува нејасен. Ова отвора ризик од подоцнежни институционални и правни последици, кои можат да ја нарушат довербата во валидноста на академските квалификации.
Системска слабост во надзорот
Реакцијата на Државен просветен инспекторат на Северна Македонија укажува дека проблемот бил детектиран постфактум, што повторно ја отвора дилемата за превентивните механизми во системот.
Во вакви случаи, реактивното постапување не е доволно ако претходно не постоел ефективен надзор над уписните процедури и примената на студиските програми.
Прашање на доверба, не само на процедура
Случајот на Филозофскиот факултет не е изолиран административен проблем, туку тест за кредибилитетот на целиот систем на високо образование.
Во игра не се само индивидуални кариери, туку и институционалната доверба во дипломите, процедурите и универзитетската автономија. Начинот на кој ќе се затвори овој случај ќе покаже дали системот има капацитет да гарантира правна сигурност или останува подложен на постфактум корекции.
Comments are closed.