Контроверзијата околу настапот на David Guetta започна со едно едноставно прашање за јавните пари. Но зад него се отвора многу поголема тема: кој одлучува што ја претставува Македонија — и според кои критериуми?

Новинарка постави едноставно прашање:

Колку чини?

На прес-конференцијата пред настапот на David Guetta во Скопје, новинарката Мирослава Симоновска од „Слободен печат“ го праша сопственикот на Авалон продукција, Бобан Милошески, зошто вредноста на договорот не е објавена и дали постои договорна клаузула што го спречува нејзиното објавување.

Одговорот што следуваше веднаш стана вест:

„Дали ти изгледам јас како идиот?“

Подоцна беше посочено дека прес-конференцијата била наменета за организацијата и безбедноста на концертот, а дека прашањата поврзани со финансиите треба да бидат упатени до Владата.

Но приказната не треба да заврши со една реченица од една прес-конференција.

Зад неа остануваат многу поголеми прашања.

Кога се трошат јавни пари, прашањата не се провокација

Настапот на David Guetta не е само уште еден приватно организиран концерт.

Тој е дел од одбележувањето на 35 години независност на Македонија.

И токму тука се менува контекстот.

Кога приватна компанија троши сопствени средства, нејзините деловни одлуки се нејзина работа.

Но кога станува збор за национална прослава и јавни средства, јавноста има право да праша:

Колку е платено? Кому? Под кои услови? И според кои критериуми?

Тоа не се прашања што треба да се избегнуваат.

Тоа се нормални прашања во едно демократско општество.

Новинарите треба да можат да ги постават.

Институциите треба да можат да одговорат.

А покрај прашањето колку чини, постои уште едно кое можеби е подеднакво важно.

Кој одлучува што ја претставува Македонија?

Одбележувањето на независноста не е само концерт.

Тоа е момент во кој една држава покажува како сака да се претстави, што сака да стави на својата најголема сцена и каква порака сака да испрати.

Затоа вреди да прашаме:

Кои се критериумите?

Кој ги предлага?

Кој ги одобрува?

Кој одлучува?

Колку е транспарентен целиот процес?

Или, на крајот, изборот зависи од тоа кој е вклучен во процесот кога се креира програмата — и кој се наоѓа во кругот на луѓе околу оние што ги носат одлуките?

Ова не е обвинение.

Тоа е легитимно прашање за начинот на кој функционира системот.

Ако критериумите се јасни и процесот е транспарентен, тогаш не би требало да биде тешко тие прашања да добијат одговор.

Што всушност значи „успех“?

Постои и пошироко прашање за тоа како во Македонија го разбираме успехот.

Да донесеш едно од најголемите светски музички имиња во Скопје е сериозен организациски, продукциски и промотивен потфат.

Тоа има вредност и не треба да се омаловажува.

Но успехот не мора да значи само увоз на големи светски имиња.

Успех е и кога од Македонија ќе создадеш идеја, бренд, продукција, компанија, културен производ или концепт што самостојно ќе привлече меѓународна публика.

Кога нешто создадено тука станува интересно надвор од нашите граници.

Кога гради публика, пазар и препознатливост.

Кога странска публика доаѓа поради нешто што е создадено во Македонија.

Тоа е моментот кога повеќе не увезуваме само успех.

Почнуваме и да го извезуваме.

И токму таквите резултати треба да бидат дел од пошироката слика кога една држава размислува што претставува современ македонски успех.

Не за да се одреди кој треба да биде на една конкретна сцена.

Туку за да разбереме што вреднуваме како држава.

Да го донесеме светот во Македонија — но и Македонија да ја однесеме во светот

Ангажирањето на David Guetta само по себе не е проблем.

Напротив.

Доаѓањето на едно од најголемите имиња во светската електронска музика може да привлече публика, да создаде голем настан и да донесе меѓународно внимание.

Но амбицијата на една земја не треба да заврши со тоа кого може да донесе од светот.

Подеднакво важно е што самата може да создаде и понуди на светот.

Не треба само да се прашуваме:

„Кого успеавме да донесеме во Македонија?“

Туку и:

„Што успеавме да создадеме во Македонија што светот сака да го види, слушне, користи или следи?“

Тие две работи не се спротивставени.

Напротив — вистински силна културна и креативна сцена треба да може да ги прави и двете.

Ова е поголемо од еден концерт

Затоа приказната не треба да заврши со една непријатна размена меѓу организатор и новинар.

Прашањето е поголемо.

Кога се користат јавни средства, јавноста треба да знае како се трошат.

Кога се организира национална прослава, треба да биде јасно како се носат одлуките.

Кога се зборува за „најдоброто од Македонија“, треба да знаеме што всушност значи тоа и кој ги поставува критериумите.

Новинарите треба да можат да поставуваат и непријатни прашања.

Институциите треба да можат да дадат конкретни одговори.

А јавноста не треба да биде ставена во позиција да погодува како и зошто се донесени одредени одлуки.

35 години по независноста, Македонија не треба само да се прашува:

„Кого можеме да донесеме од светот?“

Треба подеднакво сериозно да се прашува:

„Што создаваме ние што може да го привлече светот?“

И кога зборуваме за „најдоброто од Македонија“, останува едно сосема едноставно прашање:

Кој одлучува — и според кои критериуми?