Недостигот на капацитети за долготрајна нега во Македонија ги остава семејствата сами да се грижат за болни и неподвижни членови. Потребни се итни системски решенија.
Тивка криза со сериозни последици
Грижата за неподвижен или тешко болен член од семејството денес претставува здравствен, социјален и економски предизвик.
Сè повеќе семејства во Северна Македонија се соочуваат со реалноста дека системот нема доволно капацитет да одговори на потребите, па товарот останува речиси целосно на нивните плеќи.
Ограничени капацитети, долги листи на чекање
Во државата функционираат само пет јавни домови за стари и болни лица, со вкупно околу 650 легла.
Сите капацитети се пополнети.
Истовремено, повеќе од 1.000 лица чекаат за сместување, а во одредени случаи чекањето трае со години.
Ова создава системски јаз меѓу потребите и достапните ресурси.
Семејствата пред тежок избор
Во вакви услови, семејствата се принудени да носат тешки одлуки.
Дали некој ќе ја напушти работата за да обезбеди нега дома?
Или ќе се задолжи за да плати приватна грижа?
И двете опции носат економски и психолошки товар, кој често се игнорира во јавните политики.
Приватниот сектор – решение со висока цена
Во државата постојат околу 40 приватни домови, кои нудат алтернативно решение.
Сепак, цената започнува од 40.000 денари месечно, а може значително да расте во зависност од здравствената состојба и потребната нега.
За просечно семејство, ова претставува сериозен финансиски притисок, често еднаков или поголем од месечна плата.
Демографија што предупредува
Демографските трендови се јасни: населението старее, а потребата од долготрајна нега ќе продолжи да расте.
Без структурни реформи, притисокот врз семејствата и институциите ќе се интензивира.
Потреба од системска стратегија
Решението бара координиран и долгорочен пристап:
- изградба и проширување на јавни домови
- национална стратегија за долготрајна нега
- субвенции за приватно сместување за ранливи категории
- развој на домашна, патронажна и палијативна нега
Само со вакви мерки може да се создаде одржлив систем кој ќе ја сподели одговорноста помеѓу државата и семејствата.
Достоинство како јавна обврска
Луѓето кои со децении придонесувале во општеството заслужуваат достоинствена и безбедна старост.
Прашањето повеќе не е дали проблемот постои, туку дали ќе се третира како приоритет на јавните политики.
Comments are closed.